Czy obrońca, pełnomocnik i przedstawiciel ustawowy może otrzymać kopię zapisu obrazu i dźwięku czynności protokołowanych?

Przepis art. 147 § 1 Kodeksu postępowania karnego pozwala na utrwalenie czynności protokołowanych za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk. Strona, obrońca, pełnomocnik i przedstawiciel ustawowy mają prawo otrzymać odpłatnie jedną kopię takiego zapisu. Nie dotyczy to jednak przebiegu rozprawy lub innej czynności odbywającej się z wyłączeniem jawności albo czynności w postępowaniu przygotowawczym. Z ważnych przyczyn, uzasadnionych ochroną interesu prywatnego osób biorących udział w rozprawie, prezes sądu może nie wyrazić zgody na sporządzenie dla stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych kopii zapisu obrazu z rozprawy (art. 147 § 4 Kodeksu postępowania karnego).

Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów

Strony postępowania karnego mają prawo do zapoznania się z aktami sprawy.Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów i kopii. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione również za pomocą systemu teleinformatycznego, jeśli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie (art. 156 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Prawo, o którym mowa nie może zostać ograniczone, ale mogą zostać ustalone specjalne warunki przeglądania akt i sporządzania z nich odpisów. Chodzi tu np. o sytuację, gdy zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. W takim wypadku przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Zasadniczo nie wydaje się uwierzytelnionych odpisów i kopii, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 156 § 4 Kodeksu postępowania karnego).

Oskarżony lub jego obrońca mogą złożyć wniosek o odpłatne wydanie kopii dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się także odpłatnie na wniosek innych stron, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych. Sąd rozpoznaje wniosek i wydaje zarządzenie w tym przedmiocie. Może je wydać także referendarz sądowy. Należy podkreślić, że od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty (art. 156 § 2 Kodeksu postępowania karnego).

Przepis art. 156 § 1 k.p.k. mówi o „aktach sprawy sądowej”. Nie znajduje zatem zastosowania do akt postępowania przygotowawczego znajdujących się w posiadaniu sądu w związku z wykonywaniem czynności sądowych w postępowaniu przygotowawczym. Udostępnianie akt tej fazy postępowania karnego reguluje przepis art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego. Jeśli w toku tego postępowania nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii lub wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W przypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzenia odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Prokurator może udostępnić akta także w postaci elektronicznej.

Zgodnie z art. 156 § 5a Kodeksu postępowania karnego w przypadku złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, oprócz dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b k.p.k.

Obrońcy i pełnomocnicy mogą także przeglądać akta sprawy w związku z wnioskiem o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy z art. 335 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

Obowiązek prokuratora udostępnienia akt pełnomocnikowi

Prokurator może przeglądać akta sprawy sądowej w każdym jej stanie oraz żądać przesłania mu ich w tym celu, jeśli nie tamuje to biegu postępowania i nie ogranicza dostępu do akt innym uczestnikom postępowania, a zwłaszcza oskarżonemu i jego obrońcy (art. 158 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

W przypadku przesłania akt prokuratorowi jest on zobowiązany udostępnić je stronie, obrońcy lub pełnomocnikowi (art. 158 § 2 Kodeksu postępowania karnego).